Persian | English
bg bg

آخرین اخبار

قالیچه‌ی «صلح و دوستی» دیگر در سعدآباد نیست!

ایسنا: بیش از یک‌سال از آغاز بافت قالیچه‌ی صلح و دوستی در مجموعه‌ی تاریخی ـ فرهنگی سعدآباد می‌گذرد. قرار بود، این قالیچه در مدت یک‌سال آماده و از طریق یونسکو به‌عنوان پیام صلح ایران به سازمان ملل تقدیم شود؛ اما با رفتن مدیر این مجموعه (عشرت شایق) به نظر می‌رسد، قالیچه‌ی صلح و دوستی نیز از این مکان منتقل شده است!

بافت این فرش که از همان ابتدا با بحث‌هایی همراه بود و دیگر شرکت‌های فرش، مدعی ایده‌پردازی آن بودند، از مردادماه سال ۱۳۸۷، زودتر از مراسم رونمایی و افتتاحیه‌ی آن آغاز شد و قرار بود، با گره شخصیت‌های برجسته‌ی داخلی و خارجی به‌عنوان نماد صلح تکمیل شود.

عشرت شایق در پاسخ به ادعاهایی که آن زمان درباره‌ی مالکیت ایده‌ی بافت این فرش از سوی برخی شرکت‌ها مطرح شده بودند، به صراحت گفت: ایده‌ی بافت این فرش از تیرماه سال ۱۳۸۷ ایجاد شده است و به روزهای نخست حضورم در این مجموعه (سعدآباد) برمی‌گردد. در ضمن، این ایده به یک نفر تعلق ندارد و ایده‌ی مردم ایران است و هیچ‌کس نباید ادعای ثبت این ایده را داشته باشد، چون ایده‌ی آن مهم نیست، بلکه عملیاتی کردن آن اهمیت دارد.

به گفته‌ی شایق، بافت قالی صلح و دوستی از اول تیرماه ۱۳۸۷ آغاز شد و طرح آن با حضور معاون پیشین فرهنگی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در مردادماه همان سال در شهر تبریز رونمایی شد.

شایق در نخستین مصاحبه‌های خود (مهرماه ۱۳۸۷) درباره‌ی قالیچه‌ی صلح و دوستی گفته بود، بافت این قالیچه‌ی سه مترمربعی، هشت‌ماه طول می‌کشد. هم‌چنین حسین جعفری ـ معاون پیشین فرهنگی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ـ پس از گذشت مدتی از بافت این فرش، بیان کرد که بافت این فرش یک‌سال کم‌تر یا بیش‌تر به امکانات فراهم‌شده بستگی دارد؛ ولی شایق بار دیگر و در پیش‌بینی‌های بعدی خود، مدت زمان آماده شدن قالیچه‌ی صلح و دوستی را یک‌سال اعلام کرد.

از زمانی که بافت قالیچه‌ی صلح و دوستی آغاز شده است، تیر یا مردادماه ۱۳۸۷، در هر صورت بیش‌تر از یک‌سال می‌گذرد؛ اما نه‌تنها این قالیچه هنوز آماده نشده است، بلکه دار قالی نیز در کاخ نگارستان (ساختمانی در سعدآباد که پیش از این، دار قالی در آنجا بود) قرار ندارد و دار قالی صلح و دوستی جای خود را به نمایشگاه‌های موقت دیگری سپرده است.

این روزها اگر قصد دیدن کاخ نگارستان را داشته باشید، حتا بلیت‌فروش مجموعه‌ی سعدآباد هم متذکر می‌شود که قالی صلح و دوستی دیگر آنجا نیست.

این اتفاق درحالی افتاده است که چون‌لی هان ـ رییس دفتر منطقه‌یی یونسکو ـ‌ در مراسم سالگرد بافت قالیچه‌ی صلح و دوستی که مردادماه امسال در سعدآباد برگزار شد، گفت: این فرش به‌عنوان تنها اثر برجسته‌ی عصر حاضر در زمینه‌ی صلح و دوستی ثبت و در اجلاس دوسالانه‌ی سازمان یونسکو با حضور رؤسای کشورهای مختلف به‌نمایش گذاشته می‌شود.

شایق برنامه‌های زیادی برای این قالیچه داشت و می‌خواست، این فرش را مانند مشعل المپیک از ۳۰ تا ۴۰ کشور جهان عبور دهد و نمایشگاه‌های بزرگ صنایع دستی را در کشورهای محل عبور این قالی برپا کند؛ اما به‌نظر می‌رسد، با رفتن او از این مجموعه، بافنده‌ی قالی صلح و دوستی هم که از آذربایجان شرقی آمده بود، ترجیح داد، دار این قالی را از مجموعه خارج کند! هم‌چنین به‌نظر می‌رسید، شایق با مدیریت در موزه‌ی قرآن کریم، می‌خواست این ایده‌ها را در مکان دیگری محقق کند که با انتخاب فخرالدین صابری به‌عنوان مدیر موزه‌ی قرآن، این امر محقق نشد.

درحالی‌که مسؤولان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری حاضر به خبری شدن موضوع انتقال قالی صلح و دوستی از سعدآباد نیستند، جعفر شهابی ـ مسؤول بافت این فرش ـ که اکنون طرح و دار این قالی را با خود به آذربایجان شرقی برده است، به خبرنگار ایسنا گفت: دار قالی صلح و دوستی را با خود به تبریز آوردم و نمایشگاه جنبی آن را هم از سعدآباد جمع کردم. وقتی مدیر مجموعه‌ی سعدآباد (شایق) رفت، من هم با مدیر دیگری آشنایی نداشتم و دیدم دار در گوشه‌ی این مجموعه معطل می‌ماند. بنابراین برای این‌که آن را تمام کنم، به تبریز آوردم. تاکنون تمام هزینه‌های این قالی را شخصا پرداخته‌ام و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری برای این کار کمکی نکرده است.

اگرچه سرمایه‌گذاری فرهنگی روی فرش همواره مغفول مانده و این هنر از حمایت مالی و معنوی بخش دولتی بی‌بهره بوده است، اما نگرانی مسؤول بافت این قالی از بلاتکلیفی سرمایه‌ی صرف‌شده و بافت آن در زمان مدیریت جدید، درحالی مطرح می‌شود که شایق، پیش‌تر در گفت‌وگوهای خود تأکید کرده بود: این طرح (قالی صلح و دوستی) برای هریک از ما (خود و بافنده‌های آن) منافع مالی ندارد و هرچه هست، پیام فرهنگ و تاریخ است. این قالیچه در این معنا خود را پیدا می‌کند، نه در عالم مادی.

با این حال، شهابی تأکید کرد که با انتقال فرش از سعدآباد به تبریز فقط می‌خواهد، آن را سریع‌تر ببافد، چون بافنده‌ها را از تبریز به سعدآباد آورده بود و آن‌ها مدت زیادی را آنجا معطل بودند. علاوه بر این، بافت فرش در آن مکان خیلی کند پیش می‌رفت و ضرر مالی بسیاری تحمیل شده است.

شهابی براساس گفته‌هایش قصد دارد، پس از پایان بافت قالی صلح و دوستی، آن را به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری تقدیم کند تا این سازمان طرح خود را (یعنی اهدا به سازمان ملل) اجرا کند، چون آن‌ها فقط مسؤولیت بافت این قالی را برعهده دارند.

به گزارش ایسنا، عشرت شایق تیرماه امسال در گفت‌وگویی اعلام کرده بود: تاکنون سه‌میلیون گره به دار این قالی زده شده است و تا پایان کار، یک‌میلیون گره دیگر باقی مانده است و در ماه‌های دیگر، کار بافت آن تمام می‌شود.

یک‌ماه پس از آن، در مراسم سالگرد بافت این قالی که مسؤولان یونسکو، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و نمایندگان رسانه‌ها حضور داشتند، اعلام شد: تا آن زمان، ۳۰هزار نفر به دار این قالی گره زده‌اند. این درحالی است که به گفته‌ی جعفر شهابی، تاکنون فقط ۱۰ سانتی‌متر از این قالی بافته شده است.

البته طرح قالی صلح و دوستی که بخشی از متن کتیبه‌ی کوروش به چند زبان بود و هنرمندان تبریزی آن را طراحی کرده بودند، دوماه پیش از انتقال فرش، هم‌زمان با رفتن عشرت شایق از سعدآباد، با طرح استاد فرشچیان تغییر کرد و البته منشور کوروش هنوز نقش اصلی آن است.

شهابی که اکنون طرح جدید قالی صلح و دوستی اثر استاد فرشچیان را در اختیار دارد، گفت: وقتی طرح تغییر کرد، دار جدیدی را برپا کردیم. البته طرح قبلی هم خیلی بافته نشده بود، ما دوباره براساس نقش جدید، بافت این قالی را آغاز کردیم که تا زمان انتقال، فقط ۱۰ سانتی‌متر آن بافته شده بود.

او درباره‌ی این‌که مگر مالکیت شخصی این قالی و طرح را دارد که آن را منتقل کرده است؟ اظهار کرد: طرح این قالی از عشرت شایق است؛ اما بافت و تمام هزینه‌های آن با ما بوده است. اکنون بافت این قالی در تبریز ادامه دارد و کار متوقف نشده است.

به استناد تمام صحبت‌های عشرت شایق درباره‌ی قالی صلح و دوستی و فراگیر دانستن این طرح و ایده‌ی مردمی آن، چگونه می‌شود که با رفتن او از این مجموعه، قالی صلح و دوستی هم از مجموعه‌ی سعدآباد منتقل می‌شود و پس از آن‌که برخلاف اطلاع‌رسانی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، شایق مدیر موزه‌ی قرآن نشد، این قالی به تبریز انتقال یافت؟!

هم‌چنین درحالی‌که حراست مجموعه‌ی سعدآباد نسبت به ورود و خروج هر چیزی حساسیت نشان می‌دهد، چگونه دار این قالی به‌راحتی از مجموعه خارج شده است؟! مسؤولیت حفظ این طرح که با عنوان نماد صلح و دوستی ایران مطرح شده، برعهده‌ی کدام بخش است؟ چه دلیلی دارد که مدیران مجموعه‌های فرهنگی و تاریخی پس از تغییر، آن‌چه را که تصور می‌کنند، به دوره‌ی مسؤولیت‌شان متعلق است، با خود منتقل ‌کنند؟!

bg bg